Blind Lemon Blues

Blind Lemon Blues

[14 maart 2007, Enschede, Twentse Schouwburg]
[21 maart 2007, Groningen, Stadsschouwburg]


Blind Lemon Blues valt onder de noemer Wereldmuziek Theaterfestival, en het is eigenlijk een soort concert waar ik al een poosje naar op zoek was. Waarom? Omdat dit soort evenementen steeds zeldzamer worden.
De muziek, het beperkte geluidsniveau en de theatrale aankleding maken het tot een aangenaam geheel dat nergens verveelt. Het enige dat ik mis is een spetterende solo af en toe en een climax aan het eind.
Maar een voorstelling zónder egotripperij van mannetjes en vrouwtjes die muziek maken, is een grote verademing. Nu ik erover nadenk vind ik het nóg prettiger dat er geen interactie met het publiek is. Dat zullen sommigen misschien saai vinden, maar ik wil niet graag gecommandeerd worden om te klappen of “yeah” of wat dan ook te roepen. “Do you have a good time?!” is een veel gehoorde kreet vanaf het podium. Waar bemoeien ze zich mee!
Niets van dat alles bij deze voorstelling. De zes zwarte vrouwen en mannen zingen en spelen met een ingetogen uitbundigheid en perfectie, die zelden meer te horen is.
De grote zaal van de Enschedese schouwburg is - tot mijn verrassing - bijna geheel gevuld, en het publiek in de relaxte stoelen gedraagt zich voorbeeldig! Er wordt niet gepraat, er wordt niet gerookt, en er rinkelt zelfs niet één telefoon.
De enige storende factor in de zaal zit uitgerekend pal voor mij: een man die constant met zijn hoofd heen en weer zwaait. Zodat ik de helft van de tijd niets zie van het podium. Ik weet gelukkig mijn ergernis te bedwingen, en in de pauze blijkt dat de man Engels spreekt, en mij waarschijnlijk ook niet had verstaan als ik wat geroepen had. Na de pauze, als ik een andere plaats heb genomen blijken de man en zijn begeleidster niet terug te komen, en kan ik mij ongestoord op de voorstelling concentreren.

Er zijn twee zichtbare gitaristen, en één van de dames speelt af en toe piano. Alle leden van de groep hebben prachtige stemmen en kunnen heel mooi close-harmony zingen. Om een idee te krijgen: het doet me soms denken aan de plaat van Paul Simon met nummers als Graceland en Homeland etc. Alleen is er hier geen storende zang van een blanke Paul Simon, en de muziek is veel bluesiër, sterker en melodieuzer.

Nóg een opvallend punt in deze tijd is dat er op het podium weinig flitsends gebeurt. Ik doel dan vooral op de gangbare licht-, rook- en geluidseffecten, die hier volledig ontbreken. De aanwezige theatrale effecten worden op tamelijk simpele wijze, zonder veel poespas en met weinig attributen gecreëerd.
Het programma meldt over de muziek: “Een reis langs traditionele blues, gospel, rhythm & blues, soul, doo-wop en rap”. En op de rap na, klopt dat wel.
De twee gitaristen beelden Blind Lemon Jefferson en Leadbelly uit, en de voorstelling speelt zich af in het New York van 1948.
Het enige nadeel zijn de relatief vele gesproken teksten, waar ook nog vaak herhalingen in zitten, maar echt storend zijn ze niet.

Tijdens een tweede bezoek aan de voorstelling, een week later in Groningen, is er veel minder publiek dan in Enschede en is de sfeer ietwat anders. De spelers zijn echter even sterk als voorheen en de muziek en de zang is wederom perfect. En ik zit op een prominente balkonplaats.
In Groningen kom ik achter twee opvallende dingen:
De man die mij in Enschede zo stoorde is de maker van de show, de Amerikaan Alan Govenar!
En de gitarist die ik in Enschede wél hoorde maar niet zag, blijkt Sam Swank te heten. Hij zorgt voor de mooiste gitaarpartijen, en hij moet gedurende de hele voorstelling nauwelijks zichtbaar achter een scherm blijven zitten. Waarom? Waarschijnlijk omdat hij de enige blanke van het gezelschap is.