Bo Diddley was een gitaargigant

Bo Diddley

Bo Diddley's muziek omvat méér dan alleen maar zijn eigen Bo Diddley-sound. En ook die Bo Diddley-beat heeft vele varianten. Zo hoor je aan het begin van het nummer Cookie-Headed Diddley iemand vragen: “What tempo do we use?”, en Bo's antwoord: “Yeah, the Diddley Daddy-tempo”. Het bekende nummer Diddley Daddy bevat een gematigd tempo, en de titel Cookie-Headed Diddley wijst op een andere kwaliteit van de muzikale grootheid: humor en speelsheid. Cookie-Headed Diddley gaat over “A cool man who likes to play. He plays at school and he plays the radio.”

Als we kijken naar de mensen die Bo Diddley begeleiden tijdens de Checker sessies in de vijftiger jaren, dan lijkt het er op dat hij toen als bluesmuzikant was geklassificeerd. Bluesgrootheden als Otis Spann (piano), Clifton James (drums), Lester Davenport (mondharmonica), Henry Gray (piano), Billy Boyd Arnold (mondharmonica) en Willie Dixon (bas) maken deel uit van de studiomusici uit die tijd. Checker was een sublabel van het grote Chess, waarop vele bluesgrootheden en ook bijvoorbeeld Chuck Berry zijn uitgebracht.

Bo Diddley wás zonder twijfel een bluesgrootheid, en zijn bluesnummers zijn soms te herkennen aan het woord blues in de titel: Bo's Blues, Blues Blues, Signifying Blues, maar andere sterke nummers zijn: Before You Accuse Me, My Babe, I'm A Man en 500% More Man.

De tekst van het laatste nummer laat een ander kenmerk van veel van Diddley's eigen werk zien: het gaat over hemzelf en vaak snoeft hij over zijn grote kwaliteiten: “500% More man, a living dream, Bo Diddley, more man than you've ever seen. A young woman's wish, an old woman's dream!”

Bo Diddley is waarschijnlijk ook de artiest die het vaakst zijn eigen naam (voor- en/of achter-) in een titel heeft verwerkt: Bo Diddley, Hey Bo Diddley, The Story of Bo Diddley, Diddley Daddy, Bo Meets The Monster, Bo's Bounce, Bo's Twist, Diddling, Bo Diddley's Dog en Bo's Waltz.

Bij zijn overlijden zullen er muziekliefhebbers zijn geweest die hun voorhoofd hebben gefronst, en hebben gedacht: “Bo Diddley? Wie is Bo Diddley?” Inderdaad heeft Bo nooit de bekendheid gekregen van bijvoorbeeld een Chuck Berry. Toch is zijn invloed op andere musici minstens even groot geweest. Artiesten van over de hele wereld hebben zijn nummers en ideeën overgenomen, en dat geldt in het bijzonder voor de Engelse groepen. The Pretty Things bijv. ontlenen hun naam aan Diddley's compositie Pretty Thing, een fris nummer met een aangenaam tempo en dito tekst.

Over teksten gesproken, het nummer You Can't Judge A Book By Looking At The Cover heeft een herkenbare en opvoedende tekst, die samengevat luidt: “Beoordeel geen mensen alleen op hun buitenkant!” Muzikaal gezien is het een sterk nummer door de stuwende beat die er in zit.

Een krant noemde Bo Diddley “De vader van de rock 'n' roll”, maar er zijn vele vaders. We kunnen beter stellen dat Bo Diddley zijn eigen soort rock 'n' roll creëerde. En dat is muziek met veel verschillende invloeden. De Afrikaanse roots zijn soms duidelijk aanwezig, over blues hebben we het al gehad, een vleugje jazz ontbreekt niet, rhythm & blues moeten we niet vergeten en ook de gospel heeft zijn stempel gedrukt. Maar bovenal was Bo Diddley origineel! Hij was een klasse apart, hij schreef bijna al zijn teksten zelf en componeerde ook de muziek erbij.

Bo Diddley died June 2, 2008

De humor (en tweespraak) die er in sommige nummers zit is vaak erg geestig, maar één nummer is zelfs hilarisch: A Background To A Music. In dat nummer presenteert hij zich zogenaamd tegenover een baas als werkzoekende 'background to a music'. En op zijn gitaar laat hij horen wie hij allemaal kan 'achtergronden'. Hij kan zelfs Bo Diddley nadoen! Daarop moet de baas hem wel aannemen.

Een van Bo's weinige grote hits is het nummer Road Runner, gebaseerd op de tekenfilms (Biep, biep!). Een ijzersterk nummer, zónder de typische Bo Diddley-sound maar met een drijvende beat zoals in You Can't Judge A Book By Looking At The Cover. De live-versie uit 1963 bevat huiveringwekkende racegeluiden, door Bo ter plekke geproduceerd op zijn gitaar.

Met Diddley's vocale kwaliteit is niks mis, maar zijn grootste kracht zit hem in zijn gitaarspel. Zijn gitaar was zijn lust en zijn leven, evenals het uitdokteren van nieuwe geluidjes en effecten. Bo Diddley heeft een behoorlijk aantal instrumentale nummers gemaakt, en daaronder bevinden zich mijn favoriete Bo Diddley-opnamen.

Allereerst is daar de briljante LP Two Great Guitars, waar Bo Diddley en Chuck Berry op twee plaatkanten samen een gitaarduel voeren. De eerste kant met Chuck's Beat bevalt mij het beste. Het tempo is dat van Memphis Tennessee en Bo laat er zijn gitaar als het ware een keer tot een indrukwekkend hoogtepunt komen. Daarnaast laat hij bijna letterlijk zijn gitaar 'praten'. Het nummer op de tweede kant heet Bo's Beat en heeft een gematigde Bo Diddley-beat, die mij minder kan bekoren. Naast deze twee lange nummers (10 en 14 minuten) bevat de plaat nog twee instrumentals, waarvan When The Saints Go Marching In door Bo gespeeld wordt.

Bo & Chuck

De CD-versie van de plaat bevat de originele LP uit 1964, aangevuld met vier onuitgebrachte instrumental tracks, drie ervan door Bo gespeeld. Ze tonen duidelijk de grote capaciteiten van de man en tevens zijn ontwikkeling in de zestiger jaren. Het nummer Fireball is eigenlijk een heel vlotte versie van Guitar Boogie, op Bo's eigen wijze gespeeld, Stay Sharp en Stinkey zijn hun tijd ver vooruit door de toegepaste technische effecten. Het CD-boekje spreekt van “choreographed chaos”, en dat slaat zondermeer op delen van Stinkey.

Dan is er Surfin' With Bo Diddley, een instrumentale LP die eigenlijk gemaakt was door SUN-artiest Billy Lee Riley en zijn band, maar waar men later de gitaar van Bo heeft ingedubd. Billy Lee Riley's naam werd vervolgens nooit meer genoemd. Het geluid van de plaat is a-typisch voor Bo Diddley, maar zijn gitaarspel is vol en krachtig en een genot om naar te luisteren.

Mijn persoonlijke hoogtepunt van alle instrumentals is het nummer The Twister, op de LP Road Runner. Dit gitaarnummer heeft een authentieke vijftiger jaren sfeer en een elementaire bluesy rockswing die mij nooit gaat vervelen.

Tijdens een concert van Bo in Oldenzaal op 6 september 1984 kon hij zich helaas het nummer niet meer herinneren. Ik had het hem graag ook eens live horen spelen. Zijn gitaar was toen een wonder van techniek, die bevatte een complete lichtkrant met lopende tekst en knipperende lichtjes en andere toestanden.

Bo Diddley werd op 79 jarige leeftijd gestopt door een hartstilstand, maar zijn muziek zal nog lang blijven voortspelen.

Bo Diddley